Zabezpieczenie roszczeń przez komornika – czym jest i jak działa?
Zabezpieczenie roszczeń to środek prawny chroniący wierzyciela przed utratą możliwości egzekucji jeszcze przed uzyskaniem wyroku. Dowiedz się, jak działa i kiedy warto z niego skorzystać.
Czym jest zabezpieczenie roszczeń?
Zabezpieczenie roszczeń to tymczasowy środek prawny, którego celem jest ochrona wierzyciela przed sytuacją, w której dłużnik – przed wydaniem prawomocnego wyroku – ukryje majątek lub wyprowadzi środki pieniężne uniemożliwiając skuteczną egzekucję. W przeciwieństwie do właściwego postępowania egzekucyjnego, zabezpieczenie nie prowadzi do zaspokojenia roszczenia, lecz jedynie do jego tymczasowego zabezpieczenia.
Podstawa prawna
Instytucja zabezpieczenia roszczeń uregulowana jest w Kodeksie postępowania cywilnego w art. 730–757 k.p.c. Postanowienie o zabezpieczeniu wydaje sąd na wniosek uprawnionego (wierzyciela). Po jego wydaniu sąd przekazuje sprawę komornikowi do wykonania.
Kiedy warto wnioskować o zabezpieczenie?
Wniosek o zabezpieczenie jest zasadny, gdy:
- dłużnik wykazuje oznaki niewypłacalności (zbywa majątek, zamyka rachunki bankowe),
- roszczenie jest wiarygodne (np. potwierdzone dokumentami, fakturami, umowami),
- istnieje ryzyko, że bez zabezpieczenia wykonanie wyroku będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione.
Rodzaje zabezpieczenia
Sąd może ustanowić zabezpieczenie poprzez:
- Zajęcie ruchomości, wynagrodzenia lub rachunku bankowego – tymczasowe zamrożenie środków lub aktywów dłużnika,
- Obciążenie nieruchomości hipoteką przymusową – wpis do księgi wieczystej zapewniający pierwszeństwo w zaspokojeniu,
- Ustanowienie zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości – uniemożliwienie dłużnikowi rozporządzania nieruchomością,
- Zajęcie statku morskiego lub powietrznego,
- Inne odpowiednie środki stosownie do okoliczności sprawy.
Jak komornik wykonuje zabezpieczenie?
Po otrzymaniu postanowienia o zabezpieczeniu od sądu lub bezpośrednio od uprawnionego, komornik niezwłocznie podejmuje czynności. W zależności od rodzaju zabezpieczenia:
- dokonuje zajęcia wierzytelności (banki, pracodawcy, dłużnicy dłużnika),
- sporządza protokół opisu i oszacowania ruchomości,
- składa wniosek o wpis hipoteki przymusowej do właściwego sądu wieczystoksięgowego.
Kancelaria Komornicza nr IX w Otwocku dysponuje nowoczesnymi systemami informatycznymi umożliwiającymi sprawne i szybkie wykonanie postanowień o zabezpieczeniu.
Czas trwania zabezpieczenia
Zabezpieczenie wygasa po upływie miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia uwzględniającego roszczenie, które podlegało zabezpieczeniu. Wierzyciel powinien w tym terminie złożyć wniosek egzekucyjny, aby kontynuować odzyskiwanie należności na podstawie właściwego postępowania egzekucyjnego.
Koszty zabezpieczenia
Opłata za wykonanie zabezpieczenia wynosi 5% wartości świadczenia podlegającego zabezpieczeniu. Minimalna opłata to 1/20, a maksymalna 50-krotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Koszty tymczasowo ponosi wierzyciel, jednak są one odzyskiwane od dłużnika w toku późniejszego postępowania egzekucyjnego.